2 reacties

Opstanding: verschijningen (2)

We blijven nog even bezig met de opstanding van Jezus. Waarschijnlijk is het belangrijkste punt dat ik hier wil maken al (veel beter) verwoordt door Cor Hoogerwerf, maar goed. De verschijningen van Jezus dus. Alweer. Meestal worden deze gebruikt om te laten zien dat Jezus daadwerkelijk fysiek is opgestaan uit de dood. Als Jezus fysiek uit de dood zou zijn opgestaan dan is dat een prima verklaring voor dat mensen hem na zijn dood nog hebben gezien. Er zijn echter een aantal andere elementen in de verhalen van de verschijningen die een fysieke opstanding juist tegen lijken te spreken.

Wat is nu precies die fysieke opstanding?

Dat is misschien de eerste vraag die we duidelijk moeten krijgen. De fysieke opstanding zou eruit bestaan dat het lijk van Jezus weer levend is geworden. Echter niet zoals bijvoorbeeld Lazarus, zodat Jezus gewoon alsnog later weer dood zou gaan, maar getransformeerd op de een of andere manier. Hoe dat in elkaar zit weten we natuurlijk, maar waar de orthodoxie aan vast blijft houden zijn de fysieke elementen: Jezus’ lijk is opgegaan in het nieuwe lichaam, hij had nog steeds zijn littekens, hij at volgens Lukas zelfs een stukje vis. Dit suggereert een zekere stoffelijkheid: Jezus’ lichaam bestaat nog steeds uit moleculen, atomen, quarks.

De problemen dan

Dit zijn de elementen waar altijd naar wordt verwezen door christenen. Maar er is ook een ander verhaal te vertellen vanuit dezelfde verhalen:

Herkenbaarheid

Jezus wordt door de emmaüsgangers, door Maria Magdalena bij het graf en ook door Petrus bij de wonderbare visvangst niet herkend. Maar op andere momenten wordt Jezus wel meteen herkend. Wat betekent dit? Hoe kunnen we dit verklaren? Zag Jezus er bij verschillende gelegenheden anders uit? Hoe is dat te verklaren vanuit een fysiek lichaam? Wijst dit niet veel meer op dat de verschijningen interpretaties zijn van andere gebeurtenissen?

Jezus verschijnt maar korte tijd

Jezus verschijnt een aantal keer aan zijn volgelingen, waarna de verschijningen opeens lijken te stoppen. Als Jezus is opgestaan, en door zijn getransformeerde lichaam niet meer dood gaat zou Jezus nu nog moeten leven. Waarom wordt hij na een tijdje (volgens handelingen 40 dagen) niet meer gezien? Dit wordt normaal gesproken verklaard door de hemelvaart. Dit levert echter weer zijn eigen problemen op waar ik het eerder over heb gehad.

Desondanks is Jezus daarna nog aan Paulus verschenen. Volgens handelingen was dit duidelijk een soort visioen vanuit de hemel, zie hier. Maar Paulus zelf maakt (ruim 30 jaar voordat handelingen is geschreven) in 1 Korinthe 15 helemaal geen onderscheid tussen eerdere verschijningen en de verschijning aan hemzelf. Dit zou er op kunnen wijzen dat de meer fysieke aspecten uit de verschijningsverhalen latere toevoegingen zijn.

Verschijnen en verdwijnen

In een aantal van de verschijningsverhalen lijkt Jezus zomaar uit het niets te verschijnen of weer verdwijnen. Bij de emmaüsgangers is Jezus opeens verdwenen zodra ze hem herkenden.  Volgens Lukas verschijnt Jezus in een keer in het midden van de discipelen op het moment dat de emmaüsgangers hun verhaal vertellen. Johannes vertelt een vergelijkbaar verhaal en vertelt er dan bij dat de deuren op slot zaten op dat moment. En laten we ook niet vergeten dat Mattheüs vertelt hoe de steen van het graf wordt weggerold door een engel, maar dat het graf toen al leeg was.

Betekent dit dat Jezus’ getransformeerde lichaam door deuren en zelfs door steen heen kan lopen? En hoe zit het dan met de vis doe Jezus heeft gegeten? Kan die als onderdeel van Jezus nieuwe lichaam ook door muren heen? Of is dit meer een soort teleporteren? In hoeverre is dat mogelijk met fysiek materiaal, moleculen, atomen, quarks? Kan Jezus sneller bewegen dan de lichtsnelheid en instantaan zich bewegen van de ene naar de andere plaats?

Waarom überhaupt verschijningen?

Op deze gedachte doorgaand. Waar was Jezus tussendoor? Hij verschijnt aan iemand, later aan iemand anders, maar tussendoor? De bijbelverhalen geven geen aanleiding om te geloven dat Jezus zich tussendoor ergens op aarde bevond. Dat hij uit het niets verschijnt en verdwijnt lijkt iets heel anders te suggereren, dat Jezus tussendoor in de hemel is. Hoe kunnen we dat rijmen met Jezus’ fysieke lichaam? Wat gebeurt er dan met Jezus lichaam tussen de verschijningen door? Verdwijnt dat? Neemt Jezus voor iedere nieuwe verschijning een nieuw lichaam aan? En hoe zit het dan met de hemelvaart? Als Jezus al in de hemel was, wat is er dan gebeurd met de hemelvaart?

Dus ja, als we er echt vanuit gaan dat Jezus een fysiek lichaam had en na 40 dagen naar de hemel is gevaren, dan zou Jezus tijdens die 40 dagen de hele tijd ergens op aarde hebben moeten rondlopen. Zou hij echt bijvoorbeeld een grot bij het meer van Galilea hebben gehad waar hij tussendoor wachtte totdat hij weer zou gaan verschijnen?

Conclusie

Een fysieke opstanding zou inderdaad een verklaring kunnen zijn voor een aantal elementen uit de opstandingsverhalen. Er zijn echter ook een aantal andere elementen uit diezelfde verhalen die niet goed lijken te passen bij een fysieke opstanding. De belangrijkste daarvan is voor mij eigenlijk wel waarom er überhaupt verschillende afzonderlijke verschijningen zijn geweest. Wat is er tussendoor gebeurd? De periode van 40 dagen en het uit het niets verschijnen en verdwijnen zijn daar een soort afgeleiden van.

Dat roept de vraag op of een fysieke opstanding wel de beste verklaring is voor de opstandingsverhalen die we hebben. Het bekende antwoord is dat deze problemen voortkomen uit een onbegrip over het getransformeerde aspect van Jezus’ opstandingslichaam. Ja, het was natuurlijk fysiek en dat verklaart het lege graf, de littekens, het eten. Maar tegelijkertijd was het ook getransformeerd, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Lazarus, en dat verklaart al deze bovennatuurlijke dingen.

Maar dat is zoveel als toegeven dat er inderdaad nog problemen overblijven, of zelfs bijkomen. De fysieke opstanding is dus zoiets als: we lossen probleem A en B op, maar houden dan C en D nog over. En daarbij wordt zelfs gezegd dat C en D onoplosbaar zijn. Dat klinkt niet goed: als je met je oplossing voor een probleem een onoplosbaar probleem overhoudt. Dat betekent dat een fysieke opstanding meer problemen oplevert dan dat het verklaart.

Advertenties

2 reacties op “Opstanding: verschijningen (2)

  1. Grot?

    Wie weet eigenlijk te vertellen waar een (onderdeel van een) mens verblijft als zij/hij dood is? En wat doet ‘ie daar?

    Maar goed, het kan zijn dat het onderdeel van de overledene ineens in gezelschap beseft niet zichtbaar te zijn, en zich, met respect hoor, snel aankleedt. Zich kleed met een lichaam dat wel een visje lust of een doorzichtiger lichaam, daarvan weten we allemaal niets. Ik wijs er nog wel even op dat een jarenlang verblijf in Srinagar misschien (kleed-)mogelijkheden heeft opgeleverd die ons in het Midden-Oosten indertijd niet gegeven waren.

    “sneller bewegen dan de lichtsnelheid” schrijf je. Oei, zouden er in het hiernamaals dan misschien toch neutrino’s zijn die samengebald kunnen worden. Die zijn volgens wetenschappers ook sneller dan de lichtsnelheid. Zoals een paar regels hiervoor: daarvan weten we allemaal niets. Ik heb ook het sterk vermoeden (niet meer dan een vermoeden) dat er verschillende gradaties zijn in het hiernamaals. Men vertoont wel ‘orks’ en een meisje in Breda is in een veronderstelde gradatie geraakt dat ze zich laat zien als een fraaie aangeklede dame, terwijl haar onafgemaakte wraak uit het verleden ruwweg 66 jaar oud is.

    Ik ben niet bevoegd de volgende beoordeling te uiten, ik ben evenwel een dwarse figuur, dus ik zeg het toch: Je bent goed bezig met deze zaken. chapeau – warm gegroet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: