Een reactie plaatsen

Observaties vanuit de islam

Gisteren verscheen in de Trouw een lang artikel van de Turks-Nederlandse Harun Yildirim, de voorzitter van de Studenten Unie Nederland (een vereniging van islamitische studenten) over waarom hij geen fundamentalist meer is. Het artikel is niet te vinden op de website van Trouw, maar is wat mij betreft nu ook niet heel belangrijk. Het gaat mij niet om de grote lijn of het hele artikel. Een paar observaties eruit vond ik inzichtelijk en ook herkenbaar voor de christelijke situatie. Dus bij deze een paar korte citaatjes met een korte bespreking.

Ik was in die tijd, om het maar heel simpel te formuleren, een fundamentalist. Geen heel gevaarlijke, maar wel een moslim die volhield dat de islam zich niet aanpast aan mensen, maar dat mensen zich dienen aan te passen aan de islam.

Heel herkenbaar. Religie is een vrij statisch gebeuren. Altijd wordt er terugverwezen naar de ontstaanstijd, voor christenen de tijd van Jezus, voor gereformeerden daarbij ook nog eens de tijd van de reformatie. Voor moslims is dat de tijd van Mohammed. Ondanks dat de wereld verder ontwikkelt, zijn binnen religies altijd conservatieve krachten die terug blijven wijzen naar die ontstaanstijd als naar een soort gouden tijd toen alles nog goed was en niet gecorrumpeerd als de tijd van nu.

Dit is in die zin ook niet zonder gevaar dat het jongeren op laat groeien met een negatief beeld van de maatschappij waarin ze leven. Het versterkt het zich opsluiten in de eigen identiteit, in de eigen zuil. Het versterkt het onbegrip tussen mensen, het langs elkaar heen leven, het denken in wij en zij, het de boel uit elkaar trekken. Religie bindt samen, maar alleen binnen de eigen groep, het zet juist af tegen degenen die buiten de eigen groep vallen.

En de Koran stond zeker niet `open voor verschillende interpretatie’, schreef ik in 2005.

Nee, maar desondanks zijn er wel honderden zo niet duizenden verschillende interpretaties van de koran en van de bijbel. Hoe hier mee om te gaan? Simpel, door te zeggen dat die andere interpretaties geen gelijkwaardige oprechte interpretaties zijn van dezelfde teksten, maar dat de aanhangers van dergelijke interpretaties de boel moedwillig belazeren omdat het hun beter uitkomt. En voor zover de aanhangers ervan nu wel oprecht geloven in hun interpretatie zijn ze misleid, maar degenen die begonnen met de foute interpretatie die waren in ieder geval wel moedwillig en voor eigen gewin de overduidelijk juiste interpretatie aan het verdraaien.

Een hele simpele manier om je ogen en oren te kunnen sluiten voor andersdenkenden. Je hoeft ze niet serieus te nemen, je niet eens te verdiepen in hun argumenten of de redenen die ze aandragen (tenzij met als doel om ze onderuit te gaan halen) want het is toch onzin. Wij hebben immers al de waarheid? En om te laten zien dat je niet arrogant bent zeg je er achteraan dat je de waarheid hebt gekregen of zelfs ontvangen, uit pure genade.

Ik wil met jonge studenten graag de grondleggers van het Westen bestuderen, het werk van Montesquieu, Locke, Hobbes, Spinoza of Hugo de Groot. Zij hielpen mij op reis.

Neem het goede eruit, verwerp het slechte.

Kijk, dit is hoe onze Harun en ook andere omgaan met het gedachtegoed van filosofen. Deden ze dat ook maar met religies, de goede dingen eruit halen en de slechte dingen verwerpen. Dat is zo heerlijk van de wetenschap, niet dat starre zwartwitte alles-of-niks. Nee, hier een elementje, daar een sterk argument, hele brokken van een derde. Dat wat werkt, dat wat overtuigt, dat wat nu toepasbaar is blijft in gebruik. Andere dingen zullen verdwijnen, maar hoeven niet alles van dezelfde auteur mee te slepen naar de vergetelheid.

Ik geloof nog steeds dat er waardevolle elementen zitten in het christendom, en waarschijnlijk ook in de islam (al weet ik daar eigenlijk te weinig van af om er iets over te kunnen zeggen) maar het wordt je altijd toch een beetje als alles-of-niets voorgelegd. Nee, zo gaat het voor mij niet meer, ik ben een ex-christen, maar dan hoef ik toch niet ook het kindje met het badwater weg te gooien?

Conclusie

Meer wat losse gedachten bij een gelezen artikel. Maar toch ook wel een rode draad:

  • islam en christendom verschillen dan wel qua inhoud, maar in redeneertrant komen ze soms sterk overeen;
  • de fundamentalistische vormen van beiden zetten zich sterk af tegen de huidige maatschappij;
  • de fundamentalistische vormen van beiden staan niet open en nieuwsgierig tegenover andere denkbeelden, maar defensief en het liefst zouden ze ontkennen dat er andere denkbeelden zijn.
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: