3 reacties

Opstanding: het lege graf (2)

Ik ben al even bezig met een serie over de opstanding. Vorige keer ging het over het lege graf. In een comment heeft jw opgemerkt dat ik het argument van de vrouwen helemaal ben vergeten. Dus bij deze een aanvulling.

Vrouwen?

Een van de belangrijkste argumenten, misschien wel het belangrijkste argument, voor de historiciteit van het lege graf is dat het in de verhalen wordt ontdekt door vrouwen. Het punt is namelijk dat in die tijd het getuigenis van vrouwen niet gelijkwaardig was aan dat van mannen. In een rechtbank zouden ze alleen maar mogen getuigen als er echt geen mannelijke getuigen waren. Dus, als een verhaal over een leeg graf zou worden verzonnen, dan zou niemand het in zijn hoofd halen om het door vrouwen te laten ontdekken.

De beste verklaring voor het feit dat in het verhaal vrouwen het lege graf ontdekken, is dat het in het echt zo gebeurd is. En het lege graf is vervolgens weer een bewijs voor de stelling dat Jezus daadwerkelijk uit de dood is opgestaan. En het feit dat Paulus de vrouwen niet noemt in zijn lijstje met mensen aan wie Jezus is verschenen in 1 Korinthe 15 bewijst alleen maar dat hij ze expres wegliet omdat vrouwen toch niet betrouwbare getuigen zijn!

Buitenstaanders in Markus

Er is echter ook een ander verhaal te vertellen. In Markus is een terugkerend thema dat niemand hem begrijpt. Zijn familie zeker niet. De discipelen waren ook niet echt geloofshelden. Keer op keer begrijpen zij Jezus niet.Toch zijn er volgens Markus mensen die het wel begrepen, maar dit zijn de buitenstaanders, een bezeten, niet-Joodse man, een naamloze vrouw(!) die hem zalft, de centurion bij het kruis. Binnen dit literaire thema lijken de vrouwen prima thuis te horen.

En al was het graf leeg

Maar goed, stel dat het graf leeg was. Is dan de enige logische conclusie dat Jezus uit de dood is opgestaan? Nee, lijkt me niet. Laat ik een voorbeeld nemen uit een debat tussen Bart Ehrman en William Lane Craigh over de opstanding. Ehrman zegt hierover het volgende:

Let me illustrate by giving you an alternative scenario of what happened to explain the empty tomb. I don’t believe this. I don’t think it happened this way, but it’s more probable than a miracle happening because a miracle by definition is the least probable occurrence. So let me give you a theory, just one I dreamt up. I could dream up twenty of these that are implausible but are still more plausible than the resurrection.

Jesus gets buried by Joseph of Arimathea. Two of Jesus’ family members are upset that an unknown Jewish leader has buried the body. In the dead of night, these two family members raid the tomb, taking the body off to bury it for themselves. But Roman soldiers on the lookout see them carrying the shrouded corpse through the streets, they confront them, and they kill them on the spot. They throw all three bodies into a common burial plot, where within three days these bodies are decomposed beyond recognition. The tomb then is empty. People go to the tomb, they
find it empty, they come to think that Jesus was raised from the dead, and they start thinking they’ve seen him because they know he’s been raised because his tomb is empty.

Het punt is duidelijk, er zijn andere scenario’s mogelijk, massa’s anderen zelfs. Gerd Theissen suggereert bijvoorbeeld in The Historical Jesus dat de vrouwen bij een verkeerd graf konden zijn terechtgekomen.

En nu moet je je afvragen, stel dat het graf leeg was, wat is dan de meest plausibele verklaring? Is dat een opstanding uit de dood, of een ander mogelijk verhaal?

Conclusie

Zoals we in deze en de vorige aflevering hebben gezien zijn er zeker argumenten die het plausibel maken dat het graf van Jezus leeg was. Wat ik echter ook heb laten zien is dat deze argumenten zeker niet doorslaggevend zijn. Vervolgens kunnen we zeggen dat zelfs als het graf leeg was, dan nog zijn er andere verklaringen mogelijk dan dat Jezus uit de dood is opgestaan. En omdat die andere verklaringen geen wonder bevatten, zijn die andere verklaringen bijna per definitie plausibeler dan de opstanding.

Dus het lege graf alleen is niet genoeg om de opstanding historisch plausibel te maken.

Advertenties

3 reacties op “Opstanding: het lege graf (2)

  1. Nee inderdaad het lege graf alleen is niet genoeg om de opstanding historisch plausibel te maken.
    Vraag 1: is dat voor jou voorwaarde om eruit te leven? Zo ja: een wonder kan volgens jouw definitie nooit wetenschappelijk plausibel worden gemaakt, dus waarom probeer je het dan toch? Ben je dan niet slachtoffer van je definitie?
    Zo nee: wat zoek je dan wel?

    Voor mijzelf geldt: inderdaad het lege graf is niet de historisch meest plausibele verklaring.
    Maar het lege graf + verschijningen van Jezus (terwijl Hij niet werd verwacht, want de leerlingen zaten in zak en as) + persoonlijke ervaringen maakt het bij elkaar toch de meest logische verklaring.

  2. Ha jw,

    Vraag 1: is dat voor jou voorwaarde om eruit te leven?

    Hier kom ik weer een beetje terug op eerdere posts over geloven. Ik geloof het als ik er overtuigende argumenten voor zie. Dat is niet echt een keuze.

    Ik heb nu trouwens de neiging om de beetje flauwe wedervraag te stellen wat “eruit leven” precies is. Ik kan niet zeggen dat ik totaal anders ben gaan leven sinds ik niet meer in god geloof. Betekent dat dat ik er nooit uit heb geleefd? Of dat ik er nog steeds uit leef, al is het nu dan onderbewust misschien? Of is “eruit leven” iets heel subtiels? Heeft het te alleen te maken met zondagochtend in de kerk zitten? Dat doe ik meestal niet meer (al ga ik een enkele keer nog eens met de vrouw mee).

    een wonder kan volgens jouw definitie nooit wetenschappelijk plausibel worden gemaakt,

    Dat is niet correct, zie deze en deze post voor mijn definitie van wonderen. Die sluit een opstanding niet uit principe uit.

    Voor mijzelf geldt: inderdaad het lege graf is niet de historisch meest plausibele verklaring.
    Maar het lege graf + verschijningen van Jezus (terwijl Hij niet werd verwacht, want de leerlingen zaten in zak en as) + persoonlijke ervaringen maakt het bij elkaar toch de meest logische verklaring.

    Wederom een luie verwijzing. Over de verschijningen kom ik zeker nog te spreken. Dit moet je dus ook meer als een soort tussenconclusie zien;-)

    Wat ik trouwens interessant vind is dat je het nu hebt over persoonlijke ervaring. Leidt jouw persoonlijke ervaring direct naar de opstanding? Of meer indirect, doordat die het christendom bevestigt wat de opstanding min of meer impliceert? Wat zou er voor nodig zijn om jou ervan te overtuigen dat jouw ervaring niet (helemaal) kloppen?

  3. […] Als het inderdaad zo is dat de vrouwen en het lege graf een literaire uitvinding zijn van Markus (zie hier) dan is het logisch dat Paulus geen melding maakt van een verschijning aan […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: