2 reacties

Ervaringen

Het zevende en laatste argument voor het christendom dat ik (destijds) overtuigend vond heeft te maken met persoonlijke ervaringen. Veel mensen ervaren god heel persoonlijk, en dat is dan bewijs genoeg dat god bestaat. Ik ken veel mensen in mijn omgeving die dat hebben, en heb het zelf op kleine schaal ook wel gehad.

Mensen zoeken structuur

Maar volgens mij zijn er drie problemen met het afleiden van gods bestaan uit menselijke ervaringen. De eerste is dat menselijke ervaringen niet objectief zijn. Om de een of andere reden zijn mensen altijd (bewust en onbewust) bezig met het zoeken van structuur in wat we zien en meemaken. Zo dacht ik als (klein) jongetje als ik weer eens met een computerspelletje verloor van mijn broertjes altijd dat de computer wist dat ik er achter zat en het mij extra lastig maakte. Of kijk eens naar dit plaatje:

Je ziet 2D overgaan in 3D en weer terug, maar feitelijk is alles 2D en wordt je gewoon voor de gek gehouden.

Nu wil ik niet zeggen dat onze zintuigen waardeloos zijn en hyperkritisch doen over alles wat wij waarnemen. Maar ik denk dat dit probleem heel relevant is voor godservaringen, en wel vanwege de volgende twee problemen.

Subtiliteit

Godservaringen zijn meestal vrij subtiele dingen. Een bepaald gevoel van binnen, en ontmoeting op het juiste moment(TM), je kent het wel. Vaak wordt er expliciet bijgezegd dat je (actief) gods handelen er in moet zien, wat al weer aangeeft dat dit geen reden is om in god te gaan geloven, maar meer overtuigend is voor diegenen die al in god geloven.

De beroemde uitspraak “toeval bestaat niet” hoort hier ook bij. Ofwel, “dit moet wel zo door god zijn geregeld”. Hier zien we denk ik ons eerste punt terugkomen, mensen zoeken structuur en houvast in gebeurtenissen, en dingen aan god toeschrijven in plaats van aan toeval past precies in dat patroon.

Bovendien ben ik het hier als econometrist (=driekwart statisticus) niet mee eens. Toeval bestaat namelijk wel degelijk. Als de kans op een bepaalde gebeurtenis klein is betekent dat zeker niet dat die gebeurtenis onmogelijk is. Het beroemdste voorbeeld is natuurlijk een loterij, de kans dat jij wint is ontzettend klein, maar toch zijn er dagelijks winnaars die net zo’n kleine kans hadden om te winnen.

Welke god?

Als laatste is er het probleem van het toeschrijven van de ervaringen aan Jahweh. Moslims hebben namelijk ook religieuze ervaringen en schrijven ze toe aan Allah. Hindoes idem dito. Anderen wijzen naar de stand van de sterren als de oorzaak dat een bepaalde toevallige gebeurtenis toch gebeurde.

Wat kun je doen als christen? De godservaringen van andersgelovigen ontkennen? Of zeggen dat ze eigenlijk Jahweh hebben ervaren, maar het verkeerd hebben geïnterpreteerd en daarom toegeschreven hebben aan Allah? Of zijn er demonen die godservaringen geven om mensen te misleiden? Hoe weet je dan zeker dat jouw ervaringen wel bij Jahweh vandaan komen?

Het lijkt erop dat de christen moet geloven dat de ervaringen van andersgelovigen niet zijn wat die andersgelovigen denken dat ze zijn. Ofwel reden nummer 1 geldt voor de andersgelovigen, zij zoeken structuur in hun ervaringen en interpreteren ervaringen als zijnde veroorzaakt door hun god naar keuze terwijl dat helemaal niet zo is. Dit maakt het eens te meer veel waarschijnlijker dat de godservaringen van christenen zelf ook niet zijn wat christenen denken dat ze zijn.

Conclusie

Ik denk niet meer dat godservaringen een goed argument zijn voor het bestaan van god. Dit komt omdat mensen vaak structuur zoeken in hun ervaringen en waarnemingen. Het toeschrijven van bepaalde ervaringen aan god kan zulke structuur geven. Bovendien zijn er twee redenen aan te geven dat het interpreteren van godservaringen extra moeilijk is. Ten eerste zijn het vaak heel subtiele gebeurtenissen die onder het motto van “toeval bestaat niet” aan god worden toegeschreven, maar ook wel degelijk toevallig zouden kunnen zijn. En ten tweede kennen ook andere religies godservaringen, dus een christen moet sowieso bepaalde godservaringen toeschrijven aan inbeeldingen of verkeerde interpretaties, wat de zaak niet sterker maakt dat christelijke godservaringen wel echt zijn.

Advertenties

2 reacties op “Ervaringen

  1. […] juni 2010 Trackback from : Ervaringen « Bram van Dijk's Blog Klik hier om je antwoord te annuleren. NAME(verplicht) E-MAIL(verplicht) […]

  2. […] drie dimensies zien in een schilderij of tekening, zie bijvoorbeeld de tekening van Escher die ik hier heb laten […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: