3 reacties

The Truman Show

Gisteren was The Truman Show weer eens op televisie. Die had ik in jaren niet meer gezien en ik was te lui om iets anders te doen dan op de bank hangen, dus maar weer eens gekeken. De film was beter dan ik me herinnerde, altijd leuk, maar hier ga ik natuurlijk niet een algemene recensie of zo schrijven. Nee, vooral het einde deed bij mij gedachten opkomen die relevant zijn voor de thematiek van mijn blog.

Het verhaal

Voor degenen die hem nog nooit gezien hebben of al weer helemaal zijn vergeten een korte samenvatting. Truman (True man?) Burbank (gespeeld door Jim Carrey) speelt zonder dat hij het weet al zijn hele leven de hoofdrol in een televisieprogramma getiteld the Truman show. Vanaf zijn geboorte is 24 uur per dag op televisie zijn leven te volgen. Alle andere mensen in zijn leven zijn acteurs.

Hij leeft in een grote televisiestudio, dit is een grote koepel, het lijkt net alsof je gewoon buiten bent. Bovendien hebben de heren en dames van de productie weerprogramma’s tot hun beschikking voor wind, regen, zon, alles dus. Binnen die koepel leeft hij op een klein eilandje, en omdat zijn vader (zogenaamd) is verdronken in een storm heeft hij een angst voor water en durft dus het eiland niet af en blijft dus onwetend zijn leven leiden zonder door te hebben dat het niet echt is en dat hij op de televisie is.

Het einde van de film

Om een lang verhaal kort te maken, in de film komt hij er langzaam achter dat alles toch niet helemaal klopt en aan het einde vaart hij alsnog weg en bereikt het einde van de koepel. Op het moment dat Truman door de deur naar buiten wil stappen naar de echte wereld volgt er in de laatste scene een gesprek tussen Truman en Christof (Christ-off? in ieder geval gespeeld door Ed Harris), de bedenker van het programma.

Na zoeken op youtube dit filmpje gevonden.  Het begin kun je misschien maar beter overslaan, dat zijn stukjes Spaans nagesynchroniseerd en een fout rapnummer. Vanaf 3:15 begint zo’n beetje het gesprek waar het mij om gaat.

Christof: Truman, you can speak, I can hear you
Truman: Who are you?
Christof: I am the Creator of a television show that gives hope and joy and inspiration to millions.
Truman: Then who am I?
Christof: You’re the star.
Truman: Was nothing real?
Christof: You were real. That’s what made you so good to watch. Listen to me Truman, there is no more truth out there than there is in the world I created for you. The same lies, the same deceit, but in my world you have nothing to fear. I know you better than you know yourself.
Truman: You never had a camera in my head.
Christof: You’re afraid, that’s why you can’t leave. It’s OK Truman, I understand. I have been watching you your whole life, I was watching when you were born, I was watching when you took your first step, I watched you on your first day of school, the episode when you lost your tooth. You can’t leave Truman. You belong here, with me.
Talk to me, say something. Say something goddammit, you’re on television, you’re live to the whole world!
Truman: In case I don’t see ya, good afternoon, good evening and goodnight.

Wat zullen wij van deze dingen zeggen?

Waar ik aan moest denken toen ik de film zag, vooral bij dit laatste gesprek, was de overeenkomst tussen de relatie Truman-Christof en christen-god:

  • Truman heeft Christof nog nooit gezien, een christen heeft god nog nooit gezien;
  • Christof ziet alles wat Truman doet, god ziet alles wat een christen doet;
  • Christof heeft een wereld gemaakt speciaal voor Truman, god heeft de wereld gemaakt speciaal voor de mensen;
  • Christof zorgt ook goed voor Truman, net als god voor mensen zorgt;
  • Christof heeft een plan met het leven van Truman, god heeft een plan met het leven van een christen;
  • Christof zorgt dat Truman dat plan volgt door hem te beïnvloeden via de andere mensen in zijn leven, idem voor god.

Gezien deze overeenkomsten komt al snel de vraag op: als we the Truman show kijken, vinden we allemaal dat het goed is dat Truman weggaat aan het einde, waarom is het dan zo dat christenen het fijn vinden dat god voor hen zorgt op een vergelijkbare manier als Christof voor Truman zorgt?

Heeft iemand een idee?

Advertenties

3 reacties op “The Truman Show

  1. We vinden het goed dat Truman weggaat, omdat we het idee hebben dat hij is misleid en tegen zijn wil in de door Christof geschapen wereld wordt gehouden.

    Als God bestaat, kun je in ieder geval niet zeggen dat hij ons misleidt. Hij probeert zich te laten kennen via bijvoorbeeld Jezus (en in mijn optiek in alle religieuze vormen).

    Of we tegen onze wil in deze wereld worden gehouden, is een moeilijk probleem. Er zijn op zich ontsnappingen mogelijk: drugs en zelfmoord als meest rigoureuze 🙂
    Er zijn mensen die zeggen dat we onszelf kunnen transcenderen om boven onszelf uit te kunnen stijgen. Misschien is dat ook een (door God gegeven?) ontsnappingsmogelijkheid?
    Ik denk dat de Truman Show gemaakt door mensen die erg van hun vrije wil houden. Dan is elke vorm van controle van buitenaf erg problematisch. Aangezien ik zelf niet meer in een vrije wil geloof (wat overigens ook een geloof is, ik kan het niet bewijzen), is een God die alles noodzakelijk voortbrengt niet zo’n probleem. Mijn vrije wil wordt niet zo op zijn teentjes getrapt 🙂

    groeten,
    Hassel

  2. Hee Hassel,

    Hassel :
    Als God bestaat, kun je in ieder geval niet zeggen dat hij ons misleidt. Hij probeert zich te laten kennen via bijvoorbeeld Jezus (en in mijn optiek in alle religieuze vormen).

    Dat weet ik zo snel nog niet. Laten we zeggen dat als god zich wil laten kennen via Jezus, dat dat dan een vrij subtiele manier is van contact zoeken. En als je gelooft dat god via alle religies contact zoekt met mensen (of zich wil laten kennen of wat dan ook), dan is god op z’n minst nogal inconsistent. Daarnaast kun je je afvragen of god zich ook laat kennen door bijvoorbeeld de kindoffers voor Moloch.

    En als god inconsistent is, dan kun je god heel goed betichten van misleiding. Op dezelfde vraag zegt hij eerst ja en vervolgens een keertje nee, en als je het een derde keer vraag in dezelfde omstandigheden kan het weer beide kanten op vallen.

    Misschien ben ik gewoon te veel gebrand op consistentie, maar dat is eigenlijk heel christelijk: Laat uw ja ja zijn en uw nee nee.

    Hassel :
    Ik denk dat de Truman Show gemaakt door mensen die erg van hun vrije wil houden. Dan is elke vorm van controle van buitenaf erg problematisch.

    De vrije wil zegt nu juist dat iemand ondanks controle en dwang van buitenaf je altijd nog anders kan kiezen, dus ik weet niet of ik dit helemaal met je eens ben. Ik denk dat controle en dwang zowel met als zonder vrije wil problematisch kunnen zijn.

    Groet, Bram

  3. Hoi Bram,

    Je hebt gelijk dat God zich niet door alle religies kan laten kennen. Eigenlijk is mijn post van hierboven ook gewoon geblaat, want ik redeneer verkeerd om.

    Wat ik had moeten doen, is beginnen bij de mens. De mens zoekt naar God, het goddelijke, het ware, het schone, het goede, het bovenzintuiglijke. Dit komt in vele religies tot uitdrukking. Op zichzelf is dit geen bewijs voor het bestaan van God. Het kan best dat dit streven van de mens een foutje is, een uit de hand gelopen vermogen, dat evolutionair gezien nuttig was, maar ons nu tegenwerkt en onrustig maakt. Als we inderdaad een mislukking zijn, zullen we vanzelf wel uitsterven en is dat probleem ook weer opgelost 🙂

    Een iets optimistischer visie is, dat ons vermogen om doelmatigheid en zin te ontdekken in de werkelijkheid, bijvoorbeeld via religies (God’s plan met de wereld, etc), ons mag doen hopen op doel en zin (Kant volgt zo’n soort redenering).

    Wat misschien ook wel grappig is, is dat bv Spinoza’s systeem uitdrukkelijk zonder doel en zin is. Een doel impliceert immers iets dat ontbreekt. Voor Spinoza is God volmaakt en kan er dus geen doel zijn. Alles moet dus noodzakelijk zijn, zoals het is.

    Ik zal je wel mijn eindpaper van dit jaar mailen, want dat gaat namelijk hierover. Dat is misschien verhelderender dan uit de losse pols wat dingen zeggen zoals ik nu doe.

    groeten
    Hassel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: