15 reacties

Opstanding: Hemelvaart

Vandaag is het hemelvaartsdag, het uitgelezen moment dus om ons weer over de opstanding van Jezus te buigen. En wel om preciezer te zijn over hemelvaart zelf. In een serie probeer ik wat meer duidelijkheid te krijgen over wat we nu kunnen zeggen over het historisch gehalte van de opstanding, ofwel, is Jezus nu wel of niet uit de dood opgestaan en weer levend geworden.

Waarom hemelvaart?

Deze keer dus hemelvaart, maar waarom eigenlijk? Het antwoord is niet heel ingewikkeld. Ik denk dat iedereen het er over eens is dat Jezus op dit moment, 13 mei 2010, niet op onze aarde in fysieke vorm rondloopt. Dus, als het zo is dat Jezus fysiek uit de dood is opgestaan, dan is zijn lichaam in de tussentijd op een andere manier van de aarde verdwenen. Een fysieke interpretatie van pasen kan dus niet zonder een hemelvaart. Daarom is het hemelvaartsverhaal belangrijk voor onze beoordeling van het paasverhaal.

Vooronderstellingen

Ten eerste: bij de opstanding heeft Jezus weer een fysiek lichaam gekregen. Het is maar de vraag of Paulus het hier mee eens was gezien het feit dat hij het heeft over een geestelijk lichaam (zie ook deze post). Maar in tegenstelling tot Paulus lijken de vier evangelisten de opstanding wel als iets heel fysieks te zien. Volgens Lukas en Johannes heeft Jezus na zijn opstanding zelfs weer gegeten.

Ten tweede: het verhaal van hemelvaart zegt dat Jezus opsteeg, en door een wolk aan het zicht onttrokken werd.

Ten derde: de interpretatie hiervan is dat Jezus weer naar de hemel is gegaan.

Ten vierde: de hemel is geen fysieke plaats in het ons bekende heelal. Over de hemel weten we bijna niets, maar we weten wel dat het niet op Venus is of in een ander sterrenstelsel. Als God het hele universum geschapen heeft, moet zijn eigen verblijf daarbuiten zijn.

Het probleem

Het punt is nu: gegeven onze vier vooronderstellingen klopt het verhaal niet met de interpretatie ervan.Het verhaal zegt dat Jezus met zijn fysieke lichaam opsteeg en dus naar een fysieke plaats is gegaan. Aangenomen dat het overdag was ging Jezus dus richting de zon, maar volgens vooronderstelling 4 kan dat nooit de hemel zijn. En sowieso, het hele punt is dat Jezus’ fysieke lichaam (vooronderstelling 1) niet meer op aarde was na hemelvaart, maar hoe kan een fysiek lichaam naar een niet-fysieke hemel (vooronderstelling 4) gaan?

Mogelijke oplossingen

1. De eerste vooronderstelling klopt niet: Jezus’ nieuwe opstandingslichaam was niet fysiek, maar alleen maar geest. Dit zou ook kunnen verklaren hoe hij uit het niets kon verschijnen en verdwijnen, zelfs in kamers waarvan de deur op slot was.

2. De tweede vooronderstelling klopt niet: het hemelvaartverhaal is een later verhaal om te verklaren waarom Jezus niet meer aan anderen verscheen en heeft geen historische basis.

3. Het vierde punt klopt niet: de hemel is een plaats binnen het ons bekende heelal, waar Jezus met de lichtsnelheid naartoe is gegaan toen hij eenmaal buiten onze dampkring was.

4. Andere oplossing: Jezus had dat fysieke lichaam maar voor 40 dagen, en dat lichaam is verdwenen/opgelost/whatever zodra het achter de wolk was verdwenen, waarnaar Jezus als geest alsnog naar de hemel ging.

Analyse

Eigenlijk is geen van deze mogelijke oplossingen geheel consistent met het orthodoxe christendom:

1. Geen lichamelijke opstanding: deze optie lijkt goed mogelijk, zeker ook gezien de overeenkomst met de opvatting van Paulus.  Als bonus lost dit nog eens het probleem op van: wat gebeurt er in de opstanding als je gecremeerd was en er zelfs geen botten meer zijn om opnieuw te gaan leven.

Maar het duidelijk niet een opvatting die door veel orthodoxe christenen zoal worden gedeeld. Ook het lege graf kan niet historisch zijn geweest als er geen fysieke opstanding was. Kortom, dit zal voor de meeste christenen beteken dat ze hun opvatting over de opstanding zullen moeten aanpassen.

2. Hemelvaart is niet historisch: dit is goed mogelijk, in de tijd dat handelingen geschreven is dachten mensen nog dat de hemel boven in de lucht zou zijn. Maar gegeven het feit dat de aarde rond is is het erg vreemd om de hemel boven ons te zien. Kan de hemel zich tegelijkertijd boven Europa en boven Australië bevinden?

Maar, als hemelvaart niet echt is gebeurd, waar is Jezus dan gebleven? Ofwel, als het hemelvaartsverhaal niet historisch is roept dat hele grote vragen op over het historisch gehalte van het paasverhaal.

3. De hemel bevindt zich ergens in ons heelal: dit lijkt mij absurd, hoe kan de God die het heelal geschapen heeft beperkt zijn tot een plaats binnen dat heelal?

4. Boven de wolken loste het lichaam van Jezus op in het niets: ik kan natuurlijk nooit bewijzen dat dit niet zo is, maar lijkt mij wel heel erg vreemd, er is ook geen basis in de bijbel om er zo over te denken. Bovendien, waar was dat hele opstijgen dan voor nodig? Omdat mensen van toen nog dachten dat de hemel ergens boven de aarde was, zoals de hel eronder was, platte aarde theorie en zo? Dit wijst alleen maar meer op een bedacht verhaal dan op een historisch verhaal, wat ons weer brengt naar mogelijke oplossing 2.

Conclusie

Misschien bestaat er een heel creatieve oplossing voor dit probleem die ik niet heb kunnen verzinnen, dan hou ik me graag aanbevolen. Maar volgens mij is dit het wel zo’n beetje. Voor mij zijn de oplossingen 3 en 4 absurd. Jezus is niet naar een andere plaats in ons heelal gegaan, en het is onnodig om op te stijgen als je vervolgens toch in het niets oplost. Blijft over de mogelijkheden 1 en 2, en beiden lijken een fysieke opstanding uit te sluiten.

Advertenties

15 reacties op “Opstanding: Hemelvaart

  1. […] mei 2010 Trackback from : Opstanding: Hemelvaart « Bram van Dijk's Blog Klik hier om je antwoord te annuleren. NAME(verplicht) E-MAIL(verplicht) […]

  2. Beste Bram,
    ik begin met een klein beetje extra openheid; mijn voor jou zichtbare emailadres vóór de @ is een rookgordijn. Dus geef dat niet teveel aandacht.

    Ik ben mede door je aansprekende reacties op GG/DS geintrigeerd geraakt in jouw eigen persoon.
    Het beeld welke ik inmiddels van jou gemaakt hebt zegt mij dat je een christelijke gelovige bent. Dan is dit het moment dat ik je met de meeste nadruk toestop dat het geenszins mijn intentie is met mijn postings verwarring te zaaien.
    Mijn perceptie van het onderschrift van je blog en je hele houding tot nu toe vertellen mij dat ik gerust zonder enige restricties kan “los gaan”.

    Sinds ik mijn “praktijk” in 1987 startte heeft zich in mij een inmiddels stevige (amateur-) filosoof en (amateur-) psycholoog ontwikkeld. Van meet af aan heb ik doelbewust gekozen voor een ontwikkeling van een zo vrij en ongebonden mogelijke levenshouding. Gezien het plezier welke ik ononderbroken ervan geniet in mijn praktijk en daarbuiten, is dat geen verkeerde keus geweest.
    Ik ben daardoor in mijn praktijk een goede trainer en gesprekspartner voor al mijn leerlingen (geweest) die schier onbegrensd variëren in hun levenshoudingen.
    Mijn leerlingen zijn altijd mensen geweest die op dat moment in hun leven “verstard” of “gestagneerd” waren geraakt. Tot stilstand waren gekomen. En bij mij een relatief korte “slingshot” aangingen om van mij een relatief eenvoudig te leren en te onderhouden
    “ontspanningsDISCIPLINE” te ontvangen. De techniek en zelfonderhoudsdiscipline, die door die dagelijks 1 of 2 keer een half uur te gunnen om daardoor te verkrijgen de gewenste ruimte in het hoofd (gedachtenstroom) zodat in die ruimte plaats ontstaat voor datgene waar je dan geisoleerd/geconcentreerd mee bezig wilt of moet zijn.
    That’s all.

    Nu, de aard van mijn filosoof/psycholoog zijn is die van de volledig vrije en ongebonden onderzoekers van de wegen van de menselijke geest, waarin “wij” menen dat het de menselijke geest is die zijn gehele realiteit met zijn eigen geest en intelligentie heeft gevormd en vormt. Vanaf de eerste eigen gedachte waarvan de mens zich bewust werd.
    Al wat de mens sindsdien van de wegen van de menselijke geest te weten is gekomen, is ook “gecomponeerd” tot door de mens begrijpbare beschrijvingen; in “personifiëring” van de menselijke aard met de zich voor zijn ogen afspelende natuurverschijnselen, in mythen, in allegoriën. De laatste twee genoemde met implicite ongelukkige
    “historische” onmogelijkheden waar een bron in gezien wordt van verwarring die dat met zich mee kan brengen en heeft gedaan.

    Een zin van het onderzoeken van de wegen van de menselijke geest is de kennis die ermee verworven wordt aan te wenden om de mens zich vaardigheden te verschaffen welke nodig zijn bij het bereiken en onderhouden van “harmonie” tussen de leden van een samenleving.
    En dat kan wat “ons” betreft ook in de vormen van wet, politiek en religie. Zolang de grondbeginselen, die “universeel” van aard zijn, daarbij maar de boventoon mogen voeren. Ter wille van het welzijn een elk afzonderlijk individu in de samenleving.

    Zo is de maatschappelijke positite van waaruit “wij” (de denkers en handelenden waar ik mijzelf toe reken) min of meer “gedwongen”, maar wij zijn ons ervan bewust, dat wij een unieke, waarlijk enige positie innemen van waaruit wij het ons zelf mogelijk maken met een ieder van gedachten te kunnen wisselen, ongeacht díens aan een specifieke godsdienstige of politieke positie en levenshouding.
    Het enige waar “wij” voor ons eigen actuele welzijn op bedacht dienen te zijn is zo nu en dan weerspraak “gevoed door afgunst” te zullen ontmoeten. Die ervaringen zullen ons alleen maar ter meerdere verrijking en versterking van onze positie en ons gehele Zijn zijn.

    Hiermee stop ik je ook een verklaring toe voor mijn schijnbaar “krachtiger (christelijk-) gelovige”-zijn in de debatten op GG/DS. Althans, in deze woorden typeren mijn cursisten/leerlingen met regelmaat mijn gedrevenheid. Hilarisch.

    “on topic” nu:
    Mijn betogen op o.m. GG/DS hebben wat mij betreft, want daar zorg ik voor, altijd eenzelfde inhoud en strekking.
    Ik leg de nadruk vooral op “wat er zoveel mogelijk aan contextuele aspecten” van een discussiepunt betracht díenen te worden voor een juist en goed”en “hier en nu” bruikbaar begrip van de betekenis van het discussiepunt.

    Het Joodse herdenken van hun historisch belangrijke
    “pesach” is een door de composers (filosofen en schrijvers)
    betreft hun beschrijving van hun geestestoestand ten tijde daarvan. Hun allegorie. De Joodse Bijbel kent een ander zeer bekende allegorie voor dezelfde geestestoestand in de allegorie van het afwerpen van het Egyptische juk.
    De “jukken” waarvan men zich hier wenst te ontdoen is dezelfde als die in de allegoriën betreffende Jezus van Nazareth’s juk van het traditionele patriarchaat in de situaties van de “familie” en de “samenleving”.

    Jezus’ kruisdood dient inderdaad als allegorie voor de “doodservaringen” die met dat ontworstelen van het juk gepaard kunnen en soms zullen gaan. Inderdaad, in sommige gevallen zullen enorme offers gemaakt moeten worden. Die, in de geest, als “dood gaan” zullen worden ervaren. Toen en daar én nu en hier. Het betreft hier een allegorie van een “spirituele” dood.

    De Wederopstanding is de allegorie voor de geestestoestand na het ondergaan van de spirituele dood. De spirituele dood en wederopstanding zijn de allegoriën voor de geestestoestand en -beleving van het individu die zich die dood heeft getroost voor een hernieuwd geboren worden. Met een geheel andere kijk op en betekenis van de wereld.
    En zich zelf en de mensheid daarin.

    In de voor de Abrahamische leren belangrijke Joodse allegorie van “De Verlosser” moet daarom vooraleerst gezien worden een “spirituele”, “geestelijke” verlossing. De verlossing van Onwetendheid; het begin van de zich ontwikkelende en vrij makende individuele geest.

    In dit oorspronkelijke denkkader van “Verlossing” dienen de uitspraken van Jezus van Nazareth als “het hemelrijk (of koninkrijk) waarover ik spreek, is niet van deze wereld” dan ook gezien te worden. Hiermee handhaafde hij de Joodse (filosofische) levensbeschouwing.
    Welke wij hiermee begrijpen wanneer wij hen horen zeggen “die Verlosser, die is niet van deze wereld”.
    En waarom de Joodse traditie de christelijke visie bestrijdt op dat punt.

    En dan komen wij tot de oorzaak van die eerste grote Abrahamische schisma:
    De griekse/hellenistische levensbeschouwingen worden met de filosofische term “fenomenologisch existentialisme”
    gekwalificeerd. Dit uit zich in de levensbeschouwing als “zien doet geloven”. Geloven op basis van of naar aanleiding van zien in de realiteit. Dit gegeven typeert het christelijke geloof. Althans, het vroege.

    Hierdoor scheidden de eerste “christenen” zich af van de Joodse tradities en levensbeschouwing.
    De vroege christenen maakten daarbij gebruik van oude kennis aangaande het “spiritueel sterven en herrijzen”.
    Zo is de christelijke allegorie van de kruisdood en wederopstanding ontstaan en zo wordt hun ontstaan herdacht.

    In mijn gedachtenwisselingen met uitsluitend christenen/gelovigen die dat uit zich zelf ook zelf wensen, wijs ik altijd en met klem op “contextaspecten”:

    Voor de hier aangehaalde en alle bijbelse allegoriën is mede gebruik gemaakt van de in die tijd voorhanden zijnde “kennis van de wegen van de menselijke geest”. De tijdsperiode is een contextaspect.
    Andere contextaspecten waren, in het geval van de Abrahamsiche tradities, de eigen Hebrew kennis, opgebouwd tijdens hun reis als volk langs en door beschavingen als Sumer, Mesopotamië/Babylon en de Grieks-Romeinse heidense invloeden.
    Nog een ander contextaspect van importantie is het historische materiaal welke wordt ingebracht bij het composeren van een allegorie.
    Niemand in de oude wereld hechtte er waarde aan, dat historische feiten NIET chronologisch correct werden samengevoegd om een verhaal te maken. Het soms noodzakelijk zijn van inbreng van een historisch feit op een in volgtijdigheid niet correcte plaats in het verhaal of de allegorie (of de mythe of een mysterie), was vanwege het streven een inzichtelijk consistent en daardoor begrijpbaar resultaat te bereiken. Chronologie was volstrekt ondergeschikt.
    Tenslotte het contextaspect van de “evolutie van het Christelijke Geschrift”:
    vanaf tijdens het in wording komen van de Leer en het onderliggende Geschrift, is dit Geschrift aan vele soms ingrijpende veranderingen onderhevig geweest. De “overwinnende” boventonen daarvan dienen correct en “eerlijk” of “betrouwbaar” te worden betrokken of terzijde geschoven bij het beschouwen van een onderwerp in het Geschrift.
    Wordt met deze noodzakelijkheid niet grondig genoeg omgegaan, dan is spoedige verzanding in eindeloze haarkloverij en polemiek onvermijdelijk.

    Je kunt in al mijn betogen terug zien, dat dát het punt is waarnaar ik mij steeds geroepen voel te wijzen: context.

    Alleen al wanneer je dit woord “context” van een afstandje leest, dan zal tot de beschouwer doordringen het feit dat hij naar het resultaat kijkt van de gezamenlijke werking van de betrokken contexten. De contexten worden dan “gegevens en invloeden” waarvan de bron zich “buiten de box” bevinden. Buiten het beeld van wat de beschouwer voor zich ziet: Het Geschrift. Het resultaat van dingen van buiten de box …
    Wanneer alle identificeerbare contextaspecten zijn vastgesteld en een juiste zichtbare plek in de beschouwing krijgen, dan zullen de kernen van de ingebrachte waarheden zich gemakkelijker kunnen openbaren aan de beschouwer.

    Je zult nu ook een beter begrip hebben van mijn uitspraken als dat “hét Christendom” die vermeende omvang heeft bij de gratie van het mijns inziens tegenstrijdige “gevoel van verbondenheid in Jezus de Christus” bij de vele denominaties. Wat mij betreft zijn het allemaal
    “Evangelisten”, “Paulinisten”, “Marcussen”, etc. Overigens niet zonder gehandhaafd respect.

    Tot zover mijn eerste reactie op jouw interessante en knappe weblog. Complimenten. Ook voor je inspirerende kalmte.
    En dank voor de gelegenheid.
    Dringend verzoek: zou je zo vriendelijk willen zijn mij te laten weten of je dit op prijs stelt of dat je het liever niet hebt. Met of zonder opgaaf van reden.
    En ik ben gewoon ook een beetje nieuwsgierig of ik hiermee iets zinnigs voor je heb kunnen betekenen.
    Ik zou het waarderen wanneer je mij niet in het ongewisse laat. Waarvoor bij voorbaat dank.
    Hartelijke groeten

    Sermon8

  3. Sermon8,
    (fijn dat je mij ook hier tot de levende rekent)

    Bij GG vind ik het meestal lastig om het punt van jouw reacties te ontdekken, en ook hier duurde het even. Maar toch: context.

    En daar heb je helemaal gelijk in. De context bepaalt in hoge mate hoe de verhalen er uit komen te zien. Ik ben daarom ook juist zo geïnteresseerd in de historische context van bijvoorbeeld de opstandingsverhalen.

    Wat ik me wel afvraag bij jouw geheel allegorische lezing van deze bijbelverhalen is of je er helemaal geen historische basis meer voor ziet? Is de secundaire context voor jou zo groot geworden dat er helemaal geen historische basis meer hoeft te zijn waarmee die boodschap wordt verteld?

    Dus ja, reacties kan ik eigenlijk altijd wel waarderen, en wat mij betreft mag je helemaal los (je hebt het hele weblog bijna voor jezelf alleen;-) maar het is goed mogelijk dat de helft van wat je zegt mij ontgaat.

    Qua stijl zijn we ook wel een beetje tegenpolen, wat waarschijnlijk ook wel iets zegt over de manier waarop we denken. Dat maakt het communiceren wat lastiger, maar misschien ook juist wel waardevoller…

  4. Beste Bram,
    ik prijs je om je ontvankelijke geest en instelling.
    En je moed. Moed zie ik ook als het onder controle hebben van (je) angst(en). Knap.
    En ik wens je toe, dat je die nimmer zult verliezen.

    Mijn “allegorische lezing” is niet mijn “eigen brouwsel” zoals iemand anders op GG dat wel eens heeft getracht te typeren.

    De grondhouding van waaruit ik spreek is er een waarbij ik ooit aansluiting heb gevonden. Voor wat betreft de
    “algemene christelijke Leer” begint die zich eigenlijk al te vormen bij Socrates, Aristoteles, Herodotus en Plato.
    Omdat zij de voedingsbodem hebben geleverd van waaruit het hellenisme haar invloeden heeft gehad op de in die tijd, rond 1000 jaar B.C., manifeste Joodse religie en de daar omheen voorkomende mythen.

    Deze “hellenistische voedingsbodem” + de Joodse historische basis voor de allegorieën van de Joodse religie”, wordt hier gezien als de samengestelde voedingsbodem voor de allegorieën van de christelijke Leer.

    Let wel, inherent aan het Joodse geloven is het “geloven zonder dat de gelovende individu zelf ziet, maar gelooft in wat anderen gezien hebben. Een Joodse gelovige is in staat tot geloven zonder zelf te zien”.
    Dit in tegenstelling tot de gelovige in de christelijke Leer.
    De Leer heeft vast grond onder de voeten gekregen juist in dat deel van de menselijkheid welke duizenden jaren niet anders gewend was te “geloven wat zij zien”. Daarom wordt deze wijze van tegen het bestaan aan kijken, deze levensbeschouwing, in de wijsbegeerte “fenomenologisch existentialisme” genoemd; een “bestaansbesef volledig gebaseerd en onderhouden door in de realiteit zichtbare fenomenen”.

    Nu, “historische basis” is een onontbeerlijke functie bij het componeren van allegorieën; het versterkt het “geloof”.
    Is deze werking al succesvol in de Joodse religie, het christelijk geloven zou absoluut geen dag kunnen bestaan zonder.

    De hellenistische Joden, waaruit de christenen zich gaandeweg vanaf 1000 B.C. vormden, forceerden met talloze “Verlossende” profeten, uiteindelijk succesvol met Yeshua (Jehoshoa/Esau/Jezus) “van Nazareth” de in de Joodse religie nog immer uitsluitend spiritueel bedoelde Verlosser (van Onwetendheid) tot hun belangrijkste “historisch feit”, een in de realiteit traceerbaar “fenomeen”.

    Mijn betogen, ook op GG, zijn daarom altijd doorspekt van historische feiten en voor zover ik ze de afgelopen 30 jaar heb verzameld van de gewaardeerde veldwerkers (theologen, archeologen, historici, vorsers) uitsluitend “authentiek”.
    Mijn oogmerk met het wijzen op authenticiteit is vanwege het belang ervan in de context.
    Eerst de “oorspronkelijke” context.
    Eerst zodra die “opgeschoond” in beeld is,
    wordt het pas mogelijk de diepste, universele betekenis te plaatsen in een “eigentijdse” context.
    En pas daar kunnen we er iets mee (in onze tijd).

    De “opschoningen” waar ik op doel zijn dan de (“overwinnende”) “handschriften” waarvan de oorspronkelijke diepste betekenissen ontdaan dienen te worden.
    Die handschriften zijn de “eigentijdse” betekenissen van tijden en contexten die achter ons liggen.
    En dan druk ik me hier en nu uiterst vredelievend uit.

    Laat je alsjeblieft door mijn “stijl” niet te erg irriteren. Dat zou zonde zijn van de Universele betekenissen welke ik heb mogen ontvangen en waarvan ik me verplicht voel die met elke ander te delen die daar de ontvankelijkheid en wijsheid voor heeft.
    Dus prik er door heen. Voel je vrij tot het stellen van welke vraag dan ook.
    En wanneer je er genoeg van hebt, dan volstaat een eenvoudig “bedankt tot zover” om vanaf dat moment een ieder zijns weg te laten vervolgen. Ik noem dit zelf “slingshots”; onze wegen kruisen elkaar als hemellichamen. Meestal kortstondig en meestal éénmalig, maar uiterst verrijkend voor beide hemellichamen.

    Mijn stijl wordt, weet ik, zeker ook beinvloed door mijn “praktijk”. Het van gedachten wisselen, toetsen, filosoferen wat wij hier nu doen, is echt maar een heel klein deel van mijn leven. Het werken met mensen, waar ik deze “inhouden” bij nodig heb, eist praktisch het grootste deel op.

    Ik ga je mooie afsluiting niet proberen te evenaren.
    Tot een volgende keer.
    Hartelijke groeten,

  5. Hier kan ik echt geen chocola van maken. Bedoel je nu dat je het wereldbeeld van de klassieke Griekse filosofen volgt. En dat de Joodse verhalen uiteindelijk datzelfde gedachtegoed bevatten.

    Dat lijkt mij inlegkunde. Sowieso is bijvoorbeeld Plato ontzettend interessant, maar zijn ideeënleer voor mij lastig serieus te nemen. Net als zijn ideeën rondom ziel en lichaam en zo, achterhaald door huidige wetenschap. Niets ten nadele van de beste man, dat kon hij immers ook nog niet weten.

  6. Het verwonderd mij, dat je, ondanks je links naar “filosofische” denkramen, geen “chocola kan maken” van wat ik schreef.

    Nee, ik volg het wereldbeeld van de klassieke Griekse filosofen níet.

    Het klassieke Griekse wereldbeeld en denken daarover,
    welke zich vormde vanaf Socrates,
    beheerste het wereldbeeld en het denken daarover in het overgrote deel van de wereld van die tijd, het oostelijke deel van de Middelandse Zee, de Levant, tot aan de beide oevers van de Indus.

    Dit is een belangrijk deel van de context
    waarin vanaf circa 1000 BC Joden zich met heersende denkbeelden vanuit deze omgeving,
    “innerlijk” én openlijk begonnen te verzetten tegen hun eigen steeds meer onbegrijpbare en moeilijker na te leven Wet en Tradities.

    Neem eens even de tijd om je in alle rust voor te stellen hoe dat leven, onder die toen heersende omstandigheden, er voor de gewone Jood uit moet hebben gezien.
    En hoe de gewone Jood zich als zichzelf van de rest van de wereld isolerende Jood moet hebben gevoeld.
    En hoe de gewone Joden zich moeten hebben gevoeld in die wereld waarvan zij zich als volk isoleerden.
    Let wel, het Joodse volk was in die tijd al verspreid over gans die wereld (een apart contextelement).
    En moest zich als “minderheden” zien te handhaven in die geweldige heidense wereld.

    Het was onvermijdelijk, dat die verspreide Joden zich lieten beïnvloeden door hun omgevingen.
    En met dat heidense viel het reuze mee. Ja, met Zeus en Isis en Hekate enzovoorts hadden zij hun problemen.
    Maar het dagelijkse “in het leven staan” was zo afstotend nog niet. Soms zelfs integendeel.

    Nu, nogmaals, deze weerstand heeft vanaf circa 1000 BC geleid tot “openlijk” verzet tegen de binnen het Joodse heersende elite, de latere Joodse orthodoxie.
    Het openlijke verzet uitte zich onder meer ook in de honderden “sprekers” en “profeten”, die met en zonder de Tora in de hand pleitten voor openheid en toegankelijkheid jegens de “goede” hellenistische kanten.
    Deze beweging van “hellenistische Joden” creëerden met het van oorsprong Griekse “Christos (= gezalfde)” denken, de voedingsbodem aan contextelementen waaruit het christen-denken is ontsproten.

    De “Joodse verhalen” hebben hun eigen traditionele contexten voor gedachtengoed en historie. Ook het Joodse gedachtengoed is de hellenistische invloeden niet bespaard gebleven.
    Maar dat moet je meer zien als juist inherent aan de Joodse manier van overleveren.
    Van oorsprong vindt de “overlevering” van traditie en Wet mondeling plaats. Dat biedt namelijk de gelegenheid bij de uitleg/behandeling verouderde contexten te verlaten voor actuele inzichten.
    Dit “interpreteren” van traditionele en voort te zetten levensbeschouwelijke inzichten vindt plaats vanuit hun “mystiek”.
    Om te voorkomen dat de Tora en Talmud steeds aan de tijd moesten worden aangepast is gekozen voor een “instrument” die die taak op zich neemt: de “Zohar”.
    Het is de Zohar die als “zich voortdurend aan de tijd aanpassende interpretatie-instrument” wordt ingezet om de Tora en Talmud volledig intact en onveranderd te kunnen laten.
    Ergo, nee, de Joodse verhalen bevatten niet dezelfde gedachtengoed als die van de klassieke Griekse wijsgeren.

    Nee, het zijn de hellenistische Joden, die later, via hun positie als “de christelijke gemeenschap in Jerzualem”, aansluitend op de openlijke kruisdood van Jezus van Nazareth, de kern vormden van het vroege christendom in wording.
    Dit vroege christendom is/was als leer/doctrine doorspekt van Griekse invloeden.
    Het zijn de vroeg-christelijke handschriften in hun vroege Geschrift die getuigen van het gedachtengoed van het Griekse levensbeschouwelijke denken.
    Zowel klassiek als “toen!!” actueel: voor de vroeg-christelijke allegorieën is intensief gebruik gemaakt van de personifiëringscultussen van Eleusis en Osiris/Dionysos (“stervende en herrijzende goden”).

    Als het aan deze vroege Griekse christenbeweging had
    gelegen, had het voorval van Jezus van Nazareth weleens uit kunnen draaien op een voor hen nieuwe cultus …
    Wetenschappers leiden dit af uit het feit, dat het vroeg-christelijke, Griekse kruissymbool werd gevormd door twee balken die elkaar excact in het midden kruisen.
    De wijsgerige betekenis hiervan is, dat in deze vroeg-christelijke beweging de mens een centrale positie in neemt, exact in het midden tussen de hemelen en de aarde.

    De Romeinen echter, als wereldheersers, hadden hun eigen invloed op het christendom in wording. De Romeinse inbreng in de “christelijke gemeente in Jeruzalem” had meer de “spirituele”, “geestelijke” leringen van Jezus van Nazareth zelf als centraal gedachtengoed.
    De hoge positie van de “liggende” balk op de “staande” balk van het Christuskruis getuigt van die visie.

    Nu,
    mogen we in hedendaagse termen spreken van een voor de Griekse levensbeschouwing typerende “haalplicht”-houding en een voor de Romeinse levensbeschouwing typerende “brengplicht”-houding, dan zij daar een enigzins gesimplificeerde verklaring voor het feit, dat het de Romeinse inbreng in het ontstaan van het Christendom is geweest, die het meest succesvol is gebleken.

    Over “Plato” tenslotte,
    je kunt toch álles van Plato serieus nemen?
    Wat je er uiteindelijk van tot jouw eigen “gedachtengoed” wenst op te nemen, dat is voor een ieder een eigen verhaal.
    Dat doe ik ook. En dat is niet zo bar veel.

    Hetzelfde mag je zien in mijn dagellijkse werk met mensen;
    Van Jung, Freud en Nietszche pas ik hun concepten en methodieken toe. Het zijn echter de gedachtengoeden en ingevingen van Schopenhauer en Leibnitz (waar Jung, Freud en Nietszche ook van hebben geleerd) die veel boeiender en direct zingevender zijn.

    Laat me weten of je er nu wél iets mee kunt.
    Vast dank.
    Hartelijke groet

  7. Duidelijker.

    De verwarring begint een beetje als je het jaar 1.000 v.chr. noemt terwijl je juist de situatie rond het jaar 0 beschrijft.

    Ik begin me wel een beetje af te vragen wat nu precies je punt is, wat is je doel?

  8. Ok, Bram.
    Ik ben blij met je “duidelijker”.
    Mag ik hieruit opmaken, dat mijn vorige post
    “onduidelijkheden” en “(door mij zelf veroorzaakte)
    verwarring” heeft weg genomen?
    Dat zou ik dan graag mijn “secundaire” doel willen noemen.
    Bemoedigend derhalve (jouw reactie).

    “Wat is mijn (primaire) doel”?
    Ik ben hier op je site gaan lezen en posten naar aanleiding van wat ik van je opving op GG,
    namelijk, dat je “christen af” was geworden.
    Daar lees ik niet uit, dat je “van geloven (in God?)af” bent.

    De reden waarom ik überhaupt de satirische site van GG ben gaan lezen (in eerste instantie) was,
    dat ik al heel lang, sinds begin ’90 jaren, cursisten/leerlingen in mijn praktijk heb gehad, die een overeenkomstige bron voor hun verstarring/verwarring/onrust aangaven: hun, voornamelijk christelijke, geloof.

    Nu betreft mijn “praktijk” geen “therapeutisch” werk, waaronder ik versta “correctief”, maar geven wij uitsluitend individuele trainingen “ter preventie” aan mensen in stress-gevoelige werk- en leefomgevingen.
    Ik heb er van meet af aan werk van gemaakt “tijd in te calculeren” voor enige diepgang wanneer cursisten dat wensen.

    Zo is het voor ons (ik heb regelmatig bijstand van collega’s die zich enige tijd hiervoor vrij kunnen maken) onvermijdelijk geworden, ten behoeve van een optimale empathie, ons afdoende te verdiepen in de problematieken , die het geloven met zich mee kan brengen.
    Het is een door ons trainers gemeenschappelijke vaststelling, dat de “fenomenologisch existentialistische” levensbeschouwing oververtegenwooordigd is in ons clientele bestand.

    Mijn bezoeken aan GG vinden derhalve plaats in het kader van mijn regelmatige zoektocht naar oorzaken van die veel voorkomende verstarring/verwarring/onrust.
    Waar kun je dat het beste doen dan in een omgeving die wordt opgezocht door mensen die op de een of andere manier en in de een of andere mate teleurgesteld of zelfs verwond zijn geraakt door hun (in dit geval christelijke) geloof.

    Achteraf bezien had ik mijn benadering of presentatie wel iets anders mogen doen; minder of geheel niet “prekend”, want dat heeft regelmatig tot irritatie geleid. Wellicht moet mijn benadering beter vragend zijn en dan ook met een daarbij passende netname, “QuestionsQuestions” of iets dergelijks.

    Zo wens ik mij ook bij jou aan te dienen. Vandaar mijn verzoek aan je om mijn “inbrengen” kritisch te bezien en eerlijk en open te zijn over de bruikbaarheid ervan voor jou. Maak geen moordkuil van je hart, ik ben niet van poppestront.

    Voor mijn ongevraagd ratelen heb ik zelf de verklaring, dat ik jouw behoefte aan her-oriëntatie begreep uit je profiel en de inrichting van je blog. En de inhoud en stijl van je postings op GG.

    Mijn “punt” is mensen, waarvan ik zeker denk te weten, dat die zich aan het (her-) oriënteren zijn,
    ongevraagd (!, vergeef mij dat) te wijzen op de meest belangrijke zaken voor het juist en goed interpreteren en ontvangen van de verrijkingen waar zij naar op zoek zijn.
    Dat zijn “handschriften” en “context”.

    Ik vraag de mensen, zoals ik bij jou ook heb gedaan, mij, indien gewenst, te willen afwijzen op een respectvolle wijze.
    Omdat mijn benaderen ook immer vanuit respect plaats vindt.
    Het is daarbij niet nodig mijn bronnen te kwalificeren als bagger. Nee, dat zou wel eens onverstandig kunnen zijn. Meer dan eens is gebleken, dat die bronnen uiteindelijk ook deel gaan uitmaken van de bronnen waaruit iemand kan putten.
    Mijn “persoonlijke” benaderen wegkwalificeren, daar doe je niemand pijn mee. Je zelf niet, mij niet en de bronnen niet. In dit geval dus wél “shoot de messenger” 🙂

    Dan, je schrijft:
    “De verwarring begint een beetje als je het jaar 1.000 v.chr. noemt terwijl je juist de situatie rond het jaar 0 beschrijft.”

    Die gebeurtenissen, in dat jaar 0, die komen toch niet uit de lucht gevallen? Die horen bij de “context” van de gebeurtenissen in het jaar 0.
    Christelijk theologisch onderzoek, “wetenschappelijk” dus, van de afgelopen 30-40 jaar wijzen op die, voor de Joodse samenleving en geschiedenis, belangrijke periode;

    Zoals Frits Bolkesteijn eind 2010 in “Moraalridders” morde, dat niets van de “bergrede” “haalbaar” was voor de gewone mens/gelovige, zo begon rond 1000 BC het gemor in de Joodse samenleving zich “openlijk” te manifesteren.
    Denk niet, dat alleen in onze tijd in 30-40 jaar veel kan gebeuren. Dat deed het toen ook.

    Vanaf circa 1000 BC begonnen zich “opinieleiders” openlijk te verzetten tegen de alledaagse praktijk van de Joodse moraalwetten en tradities.
    Die waren toen al enige honderden jaren “niet meer na te leven”.
    Onder de omstandigheden waarin het Joodse volk zich toen bevond: geografisch behoorlijk verspreid en elk onder invloed van hun lokale omgeving Babylon, Damaskus, Jeruzalem, Noord-Kanaän, Korinthe, etc.

    De gebeurtenissen in die 1000 BC werpen een zeker licht op het verschijnen van Yeshua, Jezus van Nazareth.
    In eerste instantie de zoveelste “verwachte Verlosser” in de ogen van díe Joodse gelovigen die “vergiftigd”,
    “besmet” waren geraakt door het omringende, heidense “zien doet geloven”, de kiem van het christelijke “fenomenologisch existentialisme”.
    De zoveelste.
    Maar wél een heel bijzondere. Met bijzondere boodschappen.
    Met een bijzondere, uiterst effectieve stijl van presenteren van die boodschappen.
    En daardoor uiterst effectief in de weerstand tegen de heersende orde (Wet en traditie), “aan Joden voorbehouden”.

    Het werkende aspect van “zien doet geloven” werd door deze Jezus op een ongekende manier tot het uiterste “volbracht”:
    met het hellenistische element van “een stervende en herrijzende god(heid)”, voor allen zichtbaar aan een fysiek kruis. Pijnlijk detail: maar een handjevol van zijn tot “de nacht van het Sanhedrin” zo talrijke schare aan volgelingen hebben de executie daadwerkelijk aanschouwd!!

    Ik reken mij tot diegenen, die hierin de kern van Jezus leringen zien: het geloof is een individuele zaak. Jezus dient daarin als “voorbeeld”, Jezus wijst de volgelingen van zijn leringen deze weg: voor elke individuele spirituele transformatie is een spirituele “sterven” nodig om waarlijk en zoals beoogd succesvol te “herrijzen”.

    In mijn Jungse “praktijk” noemen wij dit “individueren”,
    een natuurlijk proces, die voor een ieder individu te vergemakkelijken is door er simpelweg de relevante kennis en inzichten van op te doen.

    Inclusief een stukje gebruikelijke uitwijding.
    Is er weer een beetje meer “duisternis” bij je weg genomen?

    Hartelijke groet

  9. Sermon8,

    Dank voor deze zeer heldere reactie.

    Een paar dingen:
    Eigenlijk ben ik ook wel af van het hele geloven in god. Ja ik stel liever vragen dan dat ik antwoorden geef, maar dat is ook deels om op die wijze reacties uit te lokken en mensen aan het denken te zetten. Een antwoord is een afgebakend iets dat je kan aanvaarden als waarheid of niet, maar een vraag geeft openheid, schept nieuwe mogelijkheden, maakt het leven veel interessanter.

    Maar goed, punt is dat ik minder zoekend ben dan jij lijkt te denken. Stof is juist wel weer een beetje neergedaald, de contouren van een nieuw wereldbeeld worden duidelijk zichtbaar. En ik voel er geen onrust of verwarring bij, maar juist ook wel rust. Discussies erover voer ik daarom deels om wat te leren, maar ook gewoon omdat ik het een interessant onderwerp vind.

    Dus ja, misschien praten we daarom ook wel een beetje langs elkaar heen of misschien betekent dit wel dat het überhaupt allemaal niet zo heel erg veel zin heeft.

    O, nog even over 1.000 BC, dat is ook 500 Voor Socrates. De Griekse invloed kwam pas na Alexander de Grote (4e eeuw BC). En ook de verspreiding van het hele Joodse volk kwam bij mijn weten pas na de Ballingschap, 6e eeuw BC. Dus ik blijf het lastig vinden om de situatie die jij schetst op het jaartal 1000 BC te plakken.

  10. Beste Bram,

    dank voor je open en verhelderende reactie.
    Doet me echt deugd, die openheid. Geeft een vertrouwd gevoel.
    Ik ben zo vrij een paar keer op je in te haken. Waaruit, wat mij betreft, zal blijken, dat het wel meevalt met het “langs elkaar heen praten”; ik heb in elk geval geen enkele moeite met je inhoud en stijl.

    “Antwoord en waarheid” – ik sta hier zo in, dat het een ieder vrij is te doen wat hij/zij wil met een antwoord.
    Antwoorden kunnen iemand helpen op diens weg tot waarheidsvinding.
    “Antwoord versus Vraag” – Dat vragen een “openend” effect hebben staat buiten kijf. Volledig met je eens dus.

    Uit je 2e alinea proef ik een bijzondere “onbevangenheid” én een grote mate van ontvankelijkheid.
    Ok, laten we het erop houden, dat je piepjong bent ahum, maar dit zijn wel heel bijzondere kwaliteiten om te bezitten in een fase van toch wel “transformeren” op dit punt van je leven.
    Ik vind het ronduit geweldig en zou het iedereen zo graag gunnen. Ik weet waar ik over praat, want al zou je het aan mijn felheid op GG niet zien, het is herkenbaar voor mij en ik voel me er uiterst gelukkig bij.

    Je laatste alinea. Ik loop al lang tegen deze “historische feiten” aan als bronnen van de “verwarring” die ik met mijn betogen pleeg te zaaien. Onbedoeld. Maar hoogst ongelukkig.
    Socrates betekent voor mij een grootheid van het zelfde type als de christelijke Jezus; zelf hebben zij van hun leringen geen letter op papier (papyrus) gezet.

    Het wereldbeeld van Socrates is opgetekend door zijn leerlingen. Maar sta even stil waaróver de leraar Socrates zijn leerlingen onderhouden heeft: met pre-Socrateriaanse levensbeschouwelijke inzichten. Ofwel, Socrates vormt met zijn leven een verzamelmoment in de tijd voor de inzichten die al honderden jaren voor hem tot de mens zijn gekomen.
    Onder Socrates’ verzamelde inzichten bevonden zich ook die uit het toenmalige Egypte (Osiris, een stervende en herrijzende godheid) en het nog veel oudere Ethiopië (Henoch)

    Zo is de Griekse “hellenistische” (=culturele) invloed in dat deel van de wereld al vele honderden jaren aanwezig geweest in de vorm van zich in die gehele wereld vestigende handelaren. De expansiedrift van Alexander de Grote is aangedreven door dezelfde drijfveren als die wij Hollanders kennen van onze “Gouden Eeuw”: het beschermen van die koloniën. Door ze in te lijven.
    Alexander markeert het begin van de bestuurlijk georganiseerde export van de Griekse cultuur. Die al vele honderden jaren “ongeorganiseerd” plaats vond.

    En probeer je nu eens met je historische kennis écht zo goed als mogelijk voor te stellen, dat je je met je volk op dat snijpunt van handel tussen 3 continenten vestigt. Dat “beloofde land van overvloed”. Tevens van “overvloed” van levensbeschouwingen en uitingen daarvan.
    Tevens van “overvloed” aan overheersingsdrang bij de omliggende naties vanwege de “tolwaarde” van dat gebied.
    Dit heeft honderden jaren geduurd voor die oude Hebreeuwse stammen.
    Net als in onze tijd gold toen ook, dat “tol” ook geheven werd voor “veilige” doortochten.
    Die verantwoordelijkheid voor “veiligheid” eiste een hoge tol van de oude Hebreeuwse stammen. Die last kon alleen gedragen worden met “onderlinge harmonie”. De Hebreeuwse morele monetaire Wetten ontstonden in deze tijd en vanwege deze omstandigheden.
    De oude Hebreeën vonden in het invoeren van een monotheïstische religie een effectieve versterking van de voor die harmonie broodnodige “saamhorigheid en verbondenheid”.
    De bijbelse “meeting” van Abraham en Melchizedek markeren het ontstaan van de Joodse religie uit hun traditionele morele Wetten.

    Van meet af aan is het dagelijkse beleven van de Joodse religie blootgesteld geweest aan allerlei voorbij trekkende levensbeschouwingen, en afwijkende moraal, en die van de omringende naties.
    Dat moet voor de “gewone” handeldrijvende en tol vergarende Joden een ware beproeving zijn geweest.

    Het in mijn vorige bericht genoemde “binnensmondse gemor” culmineerde in “openlijke” kritiek en weerstand vanaf circa 1000 BC.
    Deze “1000 BC” wordt door de wetenschap (de universitaire onderzoekers en historici) doelbewust en hardop genoemd om daarmee aan te geven, dat de verschijning van de christelijke Yeshua, Jezus de Christos, “niet uit de lucht is komen vallen”.
    Bij deze Jezus “verzamelden” zich álle “kritische succesfactoren (zouden wij tegenwoordig zeggen)”, waarmee Jezus’ tientallen voorgangers geen succes konden bereiken.
    Waarvan de belangrijkste “politieke” was : “een nieuwe interpretatie van de traditionele Wet voor een draaglijker beleven van de Jood in die grote heidense wereld”.

    Dit “1000 BC” markeert dus het begin van de afvalligheid van door het hellenisme beïnvloede deel van het Joodse volk.

    Weer een stukje duisternis weg he?

    Wat je van mij nog niet weet, is dat ook ik het
    (christelijke) geloof waarmee ik als kind ben opgegroeid (NH), al op zeer jonge leeftijd de rug heb toegekeerd.
    Als “amateur”-filosoof (ik ben jammer genoeg niet afgestudeerd in Klassieke Wijsbegeerte. Eén van de zeer weinige dingen in mijn leven waar ik een beetje spijt van heb) is “religie” mij altijd blijven boeien.
    En weer een stukje duisternis weg.

    Hartelijke groet

  11. Sermon,
    Allemaal goed en aardig, maar ik heb nog steeds niet echt een goed idee wat je nu wilt bereiken, welk punt je nu wil maken. Het is bovendien nogal off-topic, dus misschien moeten we het hier maar bij laten…

  12. Bram,
    accepted.
    Ik ben blij met je goede “ontvangsthouding”. Zal in je “voordeel” werken.
    Ik dacht mijn
    “punt” met “context” en “de waarde van het gericht zijn op opgeschoonde, universele leerstellingen (van vooral de bijbelse Jezus)
    en “intenties” met het aanbieden van een mogelijk nieuwe invalshoek om de zaken te kunnen bekijken,
    duidelijk te hebben gemaakt.

    Jammer dat ik daar vooralsnog niet in geslaagd ben.

    Maar het staat hier allemaal om misschien later nog eens naar terug te gaan en te overdenken.
    Het is niet zo off-topic als je nu meent te vinden.

    Het was kort, maar nuttig. En voor mij voldoende om mij een beeld van jou en je bijdragen op GG te verschaffen.
    Ik begrijp die steeds beter. Waarvoor dank.

    Het genoegen was mijnerzijds.
    Alle plezier en wijsheid bij je verdere genieten van de wereld toegewenst.
    Hartelijke groet,

  13. […] van ruimtevaart nog in de hemelvaart van Jezus geloven? Een letterlijke hemelvaart stuit immers op problemen met ons wereldbeeld. Maar een jaar geleden werd in het Reformatorisch Dagblad in een tweetal […]

  14. […] gesproken verklaard door de hemelvaart. Dit levert echter weer zijn eigen problemen op waar ik het eerder over heb […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: