13 reacties

Kosmologisch godsbewijs (1)

Als tweede godsbewijs gaan we de volgende vraag bespreken: “Waarom is er iets en niet niets?”

Het idee achter deze vraag is dat de atheïst hier geen antwoord op kan geven. Voor de theïst is dat makkelijker, alles wat bestaat, bestaat omdat god het heeft gemaakt.

Tegenvraag

Maar de tegenvraag van de atheïst is vervolgens: “Waarom is er god en niet geen god?”

In principe lijkt de discussie hiermee met een gelijkspel te eindigen.

Het enige dat nog geprobeerd kan worden is om eerst op een andere manier aan te tonen dat god bestaat. Dit is dus waar het ontologisch godsbewijs in stelling wordt gebracht: volgens het ontologisch godsbewijs moet god per definitie bestaan, en als god bestaat, kan god vervolgens alles hebben gemaakt.

Helaas heb ik al eerder laten zien dat het ontologisch godsbewijs niet werkt.

Dus?

Dus blijft dit gelijkspel. Het is een goede vraag, maar linksom of rechtsom lijkt er geen goed antwoord op te zijn.

Advertenties

13 reacties op “Kosmologisch godsbewijs (1)

  1. Het antwoord op de vraag waarom er een God is in plaats van geen God, komt doordat God (volgens het concept van God dat gehanteerd wordt sinds Anselmus) een noodzakelijk wezen is, en dus logisch noodzakelijk bestaat.
    De atheïst kan zeggen dat het universum noodzakelijk is, maar dat lijkt een hoge prijs om te betalen.
    Als je je verder wilt verdiepen in kosmologische Godsbewijzen, verdiep je dan eens in het werk van de amerikaanse filosofen Alexander Pruss, Robert Koons, Joshua Rasmussen of Timothy O’Connor. Zij verdedigen het argument van contingentie, dat jij hier ook bespreekt.
    William Lane Craig, onder andere, verdedigt het kalam argument, dat gebaseerd is op het begin van het universum.

    Hier http://plato.stanford.edu/entries/cosmological-argument/ en hier http://plato.stanford.edu/entries/god-necessary-being/ staat ook nuttige informatie.

  2. […] Waarom is er iets en niet niets? […]

  3. Leo,
    Dank voor de links, heb ik weer wat van geleerd. Ik dacht dat het bewijs van Anselmus het enige was dat zou kunnen bewijzen dat god noodzakelijk moet bestaan.

    Maar ik geloof niet dat de andere pogingen wel werken. Als het zo is dat alle dingen die noodzakelijk bestaan abstracte dingen zijn, behalve god, dan komt het er op neer dat god weer het ene speciale uitzonderingsgeval is dat niet aan de regels hoeft te voldoen.

    Wat betekent het eigenlijk om te zeggen dat abstracte dingen (zoals cijfers) bestaan? Dat er een soort platonisch idee is van die cijfers?

    Het kalam argument wil ik nog eens een aparte post aan wijden.

  4. Goed punt.
    Ik zou zeggen dat het *mogelijk* is dat God noodzakelijk bestaat. (Het is bijvoorbeeld mogelijk, dat er een ontologisch bewijs is, dat geldig is, en dus aantoont dat God noodzakelijk bestaat).
    In die zin is het niet zo’n probleem, denk ik, om aan te nemen dat God *als hij bestaat* inderdaad een noodzakelijk wezen is, even als andere noodzakelijke objecten zoals getallen. (In abstracte objecten heb ik me nooit verdiept, daar weet ik simpelweg te weinig van. Ik heb me vooral verdiept in de godsdienstfilosofie)

    In 3.5 op deze pagina wordt beter ingegaan op dit argument: http://plato.stanford.edu/entries/cosmological-argument/#2

    Maar denk jij dan dat het universum bestaat zonder reden van zijn bestaan?

  5. Joost (hiervoor Leo) :
    God *als hij bestaat* inderdaad een noodzakelijk wezen is

    Ik ben het in deze eens met Mackie. Als het mogelijk is dat god niet bestaat, dan is god per definitie niet noodzakelijk, maar contingent. Het onderscheid tussen logisch en metafysisch noodzakelijk lijkt mij een beetje een gezochte oplossing. Maar filosofisch ben ik best wel een leek, dus misschien heb ik dat helemaal mis.

    Maar om op je vraag in te gaan, kosmologische argumenten zetten me vaak nog het meest aan het denken. Ik heb geen antwoord op hoe en waarom is het heelal ontstaan. Ik zie alleen niet hoe een god in deze kan helpen. Tenzij god noodzakelijk bestaat natuurlijk, maar daar ben ik nog niet van overtuigd.

    En een reden van bestaan. Volgens de meeste christenen is het doel dat god met ons heeft de reden van ons bestaan. Ofwel, reden komt van een extern persoon. In dat geval zou mijn reden van bestaan de liefde van mijn vrouw kunnen zijn.

    Uiteindelijk snap ik wel dat christenen het fijn vinden dat geloof ook zingeving is, maar dat heeft helemaal niets te maken met de waarheid van het christendom.

  6. Ik zou zelf een scheiding maken tussen epistemische en logische noodzakelijkheid.
    We kunnen ons voorstellen dat God bestaat of dat Hij niet bestaat, maar als Hij bestaat, bestaat Hij noodzakelijk, en als Hij niet bestaat, bestaat hij noodzakelijk niet.

    William Lane Craig geeft in een vraag over het ontologisch bewijs dat hiermee samenhangt het volgende voorbeeld:

    ‘Imagine seeing some extraordinarily difficult mathematical equation written on the blackboard. If it’s beyond our ability to grasp, we may say that it’s possible that the equation is true and it’s possible that it is false. But we thereby merely confess our epistemic uncertainty concerning the equation’s truth value. As a piece of mathematics, the equation itself is either necessarily true or necessarily false. We just don’t know which. But if it is true, it’s necessarily true, and therefore it’s not possible for it to be false. And if it is false, then it’s necessarily false, and therefore it’s not possible for it to be true.’

    Denk je dat het *mogelijk* is dat er een ontologisch bewijs is dat slaagt (ook al kunnen wij er niet op komen? Als dat zo is, dan is God *als Hij bestaat* noodzakelijk.

    Met mijn opmerking over de reden van het bestaan doelde ik op de oorzaak, niet op de zin. Argumenten met betrekking tot de zin van het leven zeggen inderdaad niets over de waarheid van het christendom.

    Persoonlijk vind ik het cosmologische argument (in de vorm van Leibniz, en recent wat mij betreft overtuigend verdedigd door Alexander Pruss: hier) het meest overtuigende argument voor het bestaan van God. Bij mij kan het er niet in dat het heelal bestaat zonder oorzaak.

  7. Joost, stel dat er een argument zou kunnen zijn waarom mijn fiets noodzakelijk is. Is mijn fiets daarom ook epistemisch noodzakelijk?

    Volgens mij is er dan nog steeds een apart argument nodig dat aantoont dat er in het geval van god zo’n argument mogelijk is, anders blijft god contingent.

    Hehe, reden is heeft twee mogelijke betekenissen. Maar ik heb het antwoord niet. Snaartheorie schijnt een multiversum aannemelijk te kunnen maken, maar dan is de vraag natuurlijk: waar komt het multiversum vandaan?

    Wederom dank voor de interessante link naar Pruss, zal ik nog eens lezen, maar daar ben ik nu nog niet aan toegekomen.

  8. Het heeft even geduurd, was even druk met wat andere dingen.

    Als jij kunt aantonen dat jouw fiets noodzakelijk bestaat, dan is het natuurlijk epistemisch mogelijk dat jouw fiets noodzakelijk bestaat, ja.

    Wat betreft je opmerking:
    ‘Volgens mij is er dan nog steeds een apart argument nodig dat aantoont dat er in het geval van god zo’n argument mogelijk is, anders blijft god contingent.’

    Dat probeer ik nu juist aan te tonen. Het ontologisch argument laat zien dat God, *als* hij bestaat, noodzakelijk bestaat.
    Het kosmologisch argument laat m.i. zien dat God daadwerkelijk bestaat (en dus noodzakelijk).

    Als je denkt dat God contingent is, dan is God (als de PSR geldig is, laten we for the sake of the argument aannemen dat dat het geval is) voor Zijn bestaan afhankelijk van iets anders buiten Hem om. Je kunt zeggen dat dit dan God* is, maar daar schiet je weinig mee op.

    Ik zie eerlijk gezegd het probleem niet zo van het noodzakelijke bestaan van God. Ik kan me niet zo goed indenken wat een contingente God zou moeten zijn. Denk je dat God *als hij bestaat* zou kunnen zeggen: ‘wat een geluk heb ik dat ik in deze wereld besta’?

    Overigens gaat Pruss in het artikel dat ik je doorstuurde onder 4.1.1.5 uitgebreid in op de mogelijkheid van Gods noodzakelijkheid.

  9. Joost,
    Ik snap al waar de verwarring zit. Je zei eerder dat je niet echt geloofde dat het ontologisch argument het bestaan van god aantoont.

    Maar volgens jou toont het dus wel de epistemische noodzakelijkheid van god aan.

    Duidelijk.
    En al het kosmologisch argument vervolgens aantoont dat er een god moet bestaan hebben we dus als resultaat een noodzakelijke god.

    Als we de redenatie volgen die ik heb gegeven in mijn post over het ontologisch argument kunnen we het volgende concluderen:
    1. Als het ontologisch argument aantoont dat god epistemisch noodzakelijk is.
    2. Dan is ook Satan (of het volmaakte kwaad) epistemisch noodzakelijk.
    3. Satan en god kunnen niet allebei bestaan (een volmaakt goede god zou machtiger moeten zijn dan Satan, een volmaakt kwade Satan zou machtiger moeten zijn god)
    4. Als het kosmologisch argument aantoont dat een van beide moet bestaan.
    5. Dan bestaat god of Satan, maar niet allebei.

    Dus misschien hadden de gnostici toch gelijk, en is de wereld gemaakt door de demiurg die helemaal geen liefde is.

  10. Kleine correctie, hierboven beschreef ik het niet helemaal duidelijk. Het ontologisch godsbewijs laat w.m.b. zien dat het epistemisch mogelijk is dat er een noodzakelijk wezen bestaat.
    Op het ontologisch bewijs ga ik bij je andere post in.

  11. […] conclusie is dus eigenlijk hetzelfde als bij het eerste kosmologische argument dat we bespraken, als je al weet dat god bestaat dan kan hij de eerste oorzaak zijn, maar je kan niet met dit […]

  12. […] was eigenlijk wel een beetje door de kosmologische godsbewijzen heen. Zie deel 1, 2 en 3. Maar in het commentaar van deel 2 – waar ik betoogde dat er nogal een gat zat tussen […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: