Bram’s boekenclub is terug. Deze keer met slechts een half boek, want de tweede helft heb ik nog niet uit. Maar gezien de dikte is het wel prima om het in tweeën op te knippen. Hans Küng is een Rooms Katholiek theoloog die ook een filosofieopleiding heeft gehad. In de eerste helft van zijn boek dan ook helemaal geen bijbelteksten, maar wel veel filosofen die de revue passeren. Al in het voorwoord geeft hij het einde prijs, ja er is een god, zelfs de christelijke god, maar de reis ernaartoe blijkt zeker interessant. Een beetje opgebouwd als Dante’s goddelijke komedie: eerst dalen we af in de hel, om vervolgens op te klimmen langs de louteringsberg en de hemel te bereiken. In dit geval gaan we steeds verder twijfelen aan het oude, vertrouwde godsbeeld om vervolgens het van de grond aan op te bouwen en de conclusie te kunnen trekken dat god wel degelijk bestaat. Deze eerste post zal zich alleen bezighouden met het afdalen in twijfel en scepsis.
God en godsbeelden
Het zal de oplettende lezer niet zijn ontgaan, het gaat hier regelmatig over god. En het grote probleem is, als we het hebben over god, dat iedereen – werkelijk iedereen – bij dat woordje god een ander beeld heeft. Je kan de godsbeelden categoriseren in joodse, christelijke, islamitische, hindoestaanse, oud-griekse… Maar ook binnen dezelfde religie zijn er soms grote theologische verschillen. En die verschillen zijn wel belangrijk.
Lees verder »
Opstanding (appendix): oorsprong van het opstandingsgeloof
De serie over de opstanding had ik min of meer afgesloten, zij het onder voorbehoud van interessante dingen uit Maurice Caseys Jesus of Nazareth: an independent historian’s account of his life and teaching. En ja, natuurlijk was dat aanleiding tot deze appendix. Een appendix om twee redenen, ten eerste omdat die chronologisch als mosterd na de maaltijd komt, maar ook inhoudelijk gaat het om een punt dat niet heel direct binnen de originele serie past. Die draaide vooral om de verhalen over de opstanding en in hoeverre die enig gewicht in de schaal leggen. Mijn conclusie was dat ze bij lange na niet genoeg bewijs leveren om iets groots als een opstanding uit de dood plausibel te kunnen maken. Maar dat laat de vraag nog enigszins open waarom nu specifiek in het geval van Jezus deze verhalen ontstonden. Maurice Casey heeft hier wel een antwoord op: Jezus’ eigen voorspellingen van zijn dood en opstanding na drie dagen is wel degelijk historisch.
Lees verder »
Lazarus (en Lazarus)
Lazarus, dood en door Jezus weer opgewekt, toch een van de spectaculairste en bekendste van Jezus’ wonderen. We vinden het verhaal in Johannes 11. Niet alleen een van de spectaculairste en bekendste wonderen van Jezus, maar ook eentje waarvan het het verhaal dat wij hebben historisch gezien niet erg plausibel is. Daar zijn verschillende argumenten voor te geven.
Lees verder »
Verjaardag!
Kerstavond betekent niet alleen de verjaardag van Jezus, maar ook van dit blog. En ja, dankzij mijn vrienden van WordPress kan ik me dan te buiten gaan aan statistieken. Heerlijk!
- In dit jaar 46 posts, de helft van de 94 van vorig jaar;
- 270 reacties, tegen 342 vorig jaar, ook een kleine daling, maar als je dit per bericht bekijkt weer een stijging.
En dan de 10 meest gelezen berichten dit jaar:
- Wat betekent het 7e gebod?;
- Opstanding: verschijningen;
- Tom Wright – Surprised by hope;
- Agnost? Atheïst?;
- Is Isaak daadwerkelijk geofferd?;
- Het ontologisch godsbewijs;
- Karen Armstrong – De kwestie god;
- Wiskunde-atheïst;
- Afkicken in de kerk;
- Anton Dingeman;
En als eervolle vermelding: Min of meer compleet overzicht van mijn huidige ideeën over god…
Met dank aan google zijn er in de top-10 van het afgelopen jaar maar liefst 3 berichten uit de laatste week van 2009, de eerste week van dit blog. En Anton Dingeman uit 2010. Mooi is dat…
Nou ja, dank voor het lezen en reageren, tot volgend jaar!
Cosmogony
Dankzij die lieve goede sint ben ik in het bezit van biophilia, het nieuwe album van de IJslandse zangeres Björk. De titel wil zoiets zeggen als liefde voor het leven, maar zoals ze in een interview met Trouw heeft uitgelegd was dat eigenlijk een foutje, ze dacht eerst dat het liefde voor de natuur betekende. En ja, dat bepaalt ook de inhoud van de liedjes. Waar veel popliedjes gaan over sex, nog meer over liefde, en de rest eigenlijk allemaal over mensen of menselijke ervaring is dit bij mijn weten zo’n beetje het enige album dat niet draait om mensen maar om de natuur.
En daarmee is het onbetwist dé plaat die je mee zou moeten nemen naar een onbewoond eiland. Een plaat die geen heimwee geeft naar andere mensen, maar een plaat die de grootsheid van de (dode) natuur bezingt. Lees verder »
Richard Rorty – Contingentie, ironie en solidariteit
Welkom bij een volgende aflevering van Bram’s boekenclub. Deze keer Contingentie, ironie en solidariteit van Richard Rorty. Geschreven 10 jaar na Philosophy and the mirror of nature. Ik weet niet zo goed wat ik er mee aanmoet. Aan de ene kant zegt hij punt na punt dingen waarvan ik denk “ja, natuurlijk” en “waarom heb ik dat niet eerder ingezien”, maar tegelijkertijd denk ik soms “dat kun je toch niet serieus menen”.
Verder is het zo dat hij zijn punten vooral maakt door andere schrijvers te bespreken. Veelal andere filosofen, maar voor hem zijn romanschrijvers en filosofen eigenlijk min of meer hetzelfde dus ook Marcel Proust, George Orwell en Vladimir Nabokov komen voorbij. Dat maakt dat hij een stuk beter te volgen is op het moment dat je dezelfde teksten hebt gelezen als die hij bespreekt. En in mijn geval was dat veelal niet het geval. Van Heidegger heb ik Zijn en tijd gelezen, maar dat is vroege periode en dus weet ik nog niets over midden en late periode Heidegger. Proust? Geen idee. Derrida? Idem, en al helemaal geen idee van het verschil tussen vroege en late periode. Maar het is ook wel weer zo dat hij een goed overzicht geeft en voor hem belangrijke teksten citeert. Er valt dus genoeg te genieten. Al kan ik me goed voorstellen dat ik na het lezen van stukken van deze schrijvers dit boek nog een keer ter hand zal nemen en er veel meer in kan ontdekken.
Maar het boek zelf, de structuur is simpel en al gegeven in de titel, drie delen met als titel respectievelijk contingentie, ironie en solidariteit.
Lees verder »
Twijfellied (2)
Eerder heb ik verteld over de actie van Goedgelovig om een lied over geloofstwijfel in opwekking te krijgen, en mijn twee steentjes die ik eraan heb bijgedragen. Inmiddels zijn alle 8 verschillende inzendingen afgewezen (niet echt een verassing) maar komt er misschien alsnog een vervolg in de vorm van een eigen CD met inmiddels 10 liedjes. Een aantal worden in ieder geval opnieuw en beter opgenomen.
De twee composities van mij, Dagsluiting (op een tekst van Gerard Reve) en Heer ik twijfel (op een tekst van Johan, bewerkt door John en mij) zijn in ieder geval al netjes (netter) opgenomen. Je kan de nieuwe versies hier vinden. John heeft bas ingespeeld en alles ingezongen, Jeast heeft alles uitgemixt en bij Heer ik twijfel nog een drum ingespeeld, waarvoor allebei heel veel dank. Gitaren, toetsen en het eitje zijn nog van mijn hand.
Godsdienstvrijheid
Ik heb een tijdje getwijfeld of ik een stukje zou schrijven over de grenzen van godsdienstvrijheid. André Rouvoet heeft bij zijn afscheid van de politiek nog eens duidelijk gemaakt dat hij zich daar zorgen om maakt. En ook recente discussies rond koopzondagen, weigerambtenaren en ritueel slachten raken eraan. Daar bovenop zat ik onlangs weer eens in de kerk en vond het opvallend dat christenen daar vooral als vervolgd werden neergezet. Natuurlijk in de eerste plaats in China en zo, maar in Nederland zou het ook steeds slechter worden.
Mijns inziens is het zo dat iedereen in Nederland vrij is om te geloven en denken wat hij of zij wil. Er is echt geen seculiere meerderheid die het christendom marginaliseert. Wat er mijns inziens hooguit gebeurt is dat de extra privileges van christenen worden teruggedraaid, zodat niet-christenen niet gedwongen worden om zich er ook aan te houden. Of om te zorgen dat ook het individu binnen de christelijke groep vrij kan zijn.
Opstanding: conclusie (?!)
Ik heb inmiddels in ruim anderhalf jaar 10 posts geschreven over verschillende aspecten van de opstanding. En daarmee ben ik eigenlijk wel min of meer rond. Dus ja, ondanks dat ik nog een boek over de historische Jezus ongelezen in mijn boekenkast heb staan en dat wellicht nog nieuwe stof op kan leveren bij deze een voorlopig einde aan de serie. De conclusie dus. Ik zal hier dus veel punten de revu laten passeren die ik eerder heb onderbouwd, en ook zonder elke keer naar het specifiek bericht terug te verwijzen, de verwijzing hierboven acht ik even voor nu afdoende. En bij vragen / onduidelijkheden / fouten van mijn kant kun je altijd een commentaar achterlaten 
